'Hagelbui geeft niks'
'Hagelbui geeft niks'
Gepubliceerd op woensdag 21 maart 2007
Het waait af en toe stevig op de toren, maar dat is voor de valken geen probleem.

Bij slechtvalken die in een nestkast broeden, is vrijwel nooit uitval, zo weet slechtvalkkenner Peter van Geneijgen.

Onderhoudswerkzaamheden
Het gure weer van de afgelopen dagen, werkzaamheden in de toren en het feit dat de drie eieren af en toe alleen worden gelaten, riepen bij veel kijkers de nodige vragen op.

Kunnen de eieren daar wel tegen? Volgens Peter van Geneijgen, voorzitter van de Werkgroep Slechtvalken Nederland, is er niets aan de hand.

"Die onderhoudswerkzaamheden aan de toren kunnen wel voor verstoring zorgen, maar als het niet te lang duurt trekken de valken zich daar niet zoveel van aan. Het is wel zaak om dergelijke overlast zo kort en beperkt mogelijk te houden. Als de overlast lang aanhoudt, bestaat de kans dat ze hun heil elders zoeken."

Eenzame eieren
Ook het feit dat de eieren af en toe aan hun lot worden overgelaten kan volgens Van Geneijgen weinig kwaad. "De eieren kunnen rustig een half uur tot een uur zonder de warmte van een oudervogel. Het gevaar van oververhitting is zelfs groter. Te warm is nadeliger dan te koud."

"Vaak worden de eieren even alleen gelaten wanneer de ouders buiten de nestkast eten, al zie je in de loop van het broedseizoen dat de wisseling van de wacht steeds sneller verloopt. De ene ouder kruipt dan op de eieren en de andere gaat op jacht of doet zich tegoed aan de resten van de vorige maaltijd."

Voorraadkast
Net buiten de kast eten de slechtvalken vaak op dezelfde plek en daar ontstaat een ophoping van voedselresten. "Dat kun je als een soort voorraadkast beschouwen," vertelt Van Geneijgen. Het buiten eten heeft volgens de expert ook een veiligheidsreden.

"Ophoping van voedselresten geeft een sterke geur af en dat lokt mogelijke vijanden. Denk bijvoorbeeld aan een steenmarter die een nest tegen een bergwand zou kunnen bereiken. Dat gevaar willen de ouders voorkomen."

Eenmaal uit het ei wordt het schoonhouden van het nest echter wel lastiger. "Tijdens het opgroeien van de jongen zie je dan dat voedselresten zich toch ophopen, maar de kuikens groeien snel en worden met de dag weerbaarder. Ook komt het moment dat de jongen hun nest verlaten steeds dichterbij. Het gevaar van vijanden valt in deze periode dan ook wel mee."

Mannetje jaagt
De voedselvoorziening is tijdens het broedseizoen vrijwel geheel de verantwoordelijkheid van het mannetje, weet Van Geneijgen.

"In de periode dat de eieren worden gelegd, rust de zorg voor het voedsel voor honderd procent op de schouders van het mannetje. Daarna zie je wel eens dat het vrouwtje ook wat vangt, maar dat gebeurt incidenteel. De jacht is tijdens het broedseizoen voornamelijk een mannelijke aangelegenheid. We nemen aan dat het vrouwtje wat meer tijd op de eieren doorbrengt, zeker 's nachts, maar dat verschilt per paar."

Nauwelijks uitval
De hagel en windstoten van de afgelopen dagen vormen voor het paartje geen probleem. "In een nestkast zitten de slechtvalken toch lekker beschut. Alleen met noordenwind wil het ook in een nestkast wel eens flink waaien, maar dat houdt zelden lang aan."

Uitval in nestkasten komt dan ook zelden voor, bevestigt Van Geneijgen. "Nestkasten worden zelden verlaten wanneer er eenmaal wordt gebroed. Bij andere broedplekken, zoals een geconfisqueerd kraaiennest, is dat gevaar groter. Zo was er vorig jaar bij twee van dergelijke broedplekken sprake van uitval."


Wilco Meijers


© 2007 Planet Internet